La mázcara. Detalle.Fotografía Tomás Vega.  Folleto Entroido da Provincia . La Región.

 

En Manzaneda A MÁZCARA.

El personaje principal es la MÁZCARA , otros personajes son el peliqueiro, la mula y el boi.

Los días significativos son parecidos a los de Vilariño de Conso.

Tienen una diferencia y es que las comparsas y sus versos se ridiculizan o se ensalzan los aconteceres locales durante el transcurso del año.

También en Manzaneda se distingue folión y foliada, esta última se compone del folión, las mázcaras y la comparsa. También se hace en ocasiones la lectura del testamento.

O folión son (sigo a  Federico Cocho) embajadas música - carnavalescas que se envian recíprocamente unas parroquias a otras durante el tiempo de carnaval o antroido. Cada folión lleva un jefe que le va diciendo al grupo por donde se va, donde se paran, donde bailan, etc. Cada folíón lleva una o varias mázcaras.

Estos grupos también llevan "o touro", representado por un hombre disfrazado de toro, que va arremetiendo contra las personas y haciendo las delicias de los niños.

En las paradas se recitan los versos alusivos a la familia respectiva y estos responden invitando a bebidas y dulces. Se respetan las casas que están de luto.

La fiesta termina con el reparto del toro... en donde suele haber algunos problemas sobre todo con el reparto de los cuernos...y por supuesto con una comida increible a base de cerdo y regada con buenos vinos.

Reunión de todos os Folións del municipio.

En martes de Entroido tiene lugar la concentración de foliones en la villa, rematando en una comida popular, a base de cerdo.

La comida base se hará con chorizos, empanada y bica ( el precio en el 2001 será de 500 pts.) , incluye vino y copas. Increible menú e increible precio. Calculo que en el 2002 lo pondrán sobre 6 €.

Nota: he confirmado el precio y resulta increible, 3 € realmente increible.  Ojo que esto era en el 2001.

En el 2009 costaba 12 €. Supongo que en el 2010 subirian a 15€ más o menos.

 

Fotografía Tomás Vega.  Folleto Entroido da Provincia . La Región.

O folión.

Tfno. para preguntar . 988 - 333043.  Concello de Manzaneda.

 

CALENDARIO DEL CARNAVAL ( ENTROIDO ) EN OURENSE.

El carnaval no tiene fecha fija, pero se puede hacer una aproximación apoyándose en el tiempo litúrgico.

Domingo fareleiro : Septuagésima

Jueves de comadres.

Domingo de corredoiro.- Sesagésima.

Jueves de compradres.

Domingo gordo. Quincuagésima.

Lunes de entroido.

Martes de entroido.

Entierro de la sardina.- Miércoles de Ceniza.

Cada uno se estos domingos, según los lugares, puede  adoptar otra denominación: domingo lambedoiro, domingo oleiro, etc.

Los jueves puede ser también : de lardeiro o lardeira, respectivamente.

 

A Mázcara de Manzaneda.

Fotografía de Carlos Hervella. Sacada do periódico O Sil. Entroido 2006

Reciben o nome de Mázcaras pero curiosamente levan o rostro descuberto (aunque he visto algunas, como las de la fotografía de abajo con el rostro cubierto).

A mázcara é o personaxe principal do entroido de Manzaneda.

Como os boteiros preceden o folión e unha das súas características, aparte da elegancia, son os saltos que realizan e polas súas mocas.

É moi característico da Mázcara o gran pucho de forma cónica e engarzado con brillantes cintas de cores. Suxéitase a cabeza cun pano de cores atado pola parte posterior. Levan polainas blancas e, pode verse na fotografía, levan puntillas de cores moitísimos e rechamantes.

Cruzada no peiro teñen unha mantilla floreada.

Levan tamén un pequeno bastón.

O que está claro é que estas máscaras son únicas na provincia, así o afirma unha investigadora do Entroido como María Rocío Areán.

Xoaquín Lorenzo considera que a súa danza é pastoril. A danza tamén é distinta e moi arcaica.

A Mascara de Manzaneda.

------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ampliación para 2013.

As mázcaras de Manzaneda. Fotografía de Carlos G. Hervella.

Carteles do carnaval de Manzaneda.

Un poco ampliado:

Programa 2013: 
Durante el mes de febrero y principios de Marzo tendrán lugar diversas actividades previas al día grande del carnaval. 
Jueves 31 de Enero, Jueves de compadres. 

Viernes 1 de Febreiro, Cea do lardeiro organizada por la asociación Porco Celta de Manzaneda. 

Sábado 2, visita del fulión de Requeixo a Bidueira. 

Jueves 7, Jueves de comadres. 

Sábado 9, Cea da lardeira organizada por la Asociación de mujeres Algueirada, y visita de fulión de Borruga y Cubeiros e Langullo. 

Domingo 10, Fuliada en San Martiño a partir de las 15.00 horas. 

Martes12, será la jornada más importante y comenzará a partir de las 11.30 horas con el desfile de fulións. A las 14.00 horas dará comienzo la comida popular a base de chorizo cocido, empanada y carne ó caldeiro, acompañada de vino de la zona y bica. El precio será de 8 euros por persona aunque será gratuita para los menores de 6 años. A las 16.00 horas los asistentes podrán disfrutar con la actuación musical de un grupo musical. 

Domingo 31 de Marzo, fuliada de Mourela para Palleirós. 

 

O Sil no especial entroido febreiro de 2013 dedica dúas páxinas a este carnaval que para mín xunto co de Vilariño de Conso  é dos máis importantes da provincia de Ourense.

Parte da portada principal do Monográfico que O Sil dedica o entroido de Ourense

¡Enhoraboa O Sil!.

O artigo é de Ángeles Rodríguez e leva por título "Fusión de toque e baile".

Penso que merece a pena copialo para dalo a coñecer:

As mázcaras dos fulións de Manzaneda despregarán a súa

danza ritual o martes de entroido na vila.

Fusión de toque  e baile

 

   

 

---------------------------------------------------------------------------

 

Nota: sinto ter que poñer este sensacional texto de Ángeles Rodríguez desta forma. No orixinal no O Sil ven a dúas páxinas; os meus medios son precarios.

De tódolos xeitos esta páxina está aberta a calquera rectificación ou ampliación.

Do que se trata é de poñer en valor un entroido que para mín repito vai a máis e ademais é fora de serie, xa que garda os valores de fai moitos anos.

¡Enhoraboa a Manzaneda!.

Ver un baile deste entroido.

Por certo que no 2026 vexo que xa se promove o entroido do fulión, que comprende a Vilariño de Conso, Viana e Manzaneda.

Ponse en valor a Terra do Fulión:

 

Neste no 2026 a organización presenta uns programas do entroido, sempre acorde a que son Festa de Interese Turístico nacional.

Vou poñer a programación do ano 2026, onde se ve a preferencia que teñen as fuliadas coas súas visitas espectaculares a moitos lugares e onde non faltan as grandes comerotas e ceas. O xantar popular faise o último día.

 

Siguen facendo os carnavais de sempre, enxebre, ben estudiado,con fulións e cada lugar do municipio e comendo e bebendo e bailando a tope...As mázcaras cun baile ligado o intenso toque do seu fulión. As visitas son entre os pueblos e poden repetirse ou non no ano o quedar para o seguinte.

Siguen tendo o dialogo en verso antes da entrada no pueblo  como ritual para tocar.

Os lardeiros tamén son moi importantes.

O día principal o 17 fan un desfile de varios fulións e finalizancun xantar de confraternización para os participantes.

En moitos pueblos fanse ronda e parodias, os versos das fuliadas, con feitos acaecidos e disputas de namorados entre as brincadeiras dos paiasos.

Hai que ir a ver este entroido moi particular e moi parecido o de Viana e Vilariño.

Estas festas siguen a cumplir dúas premisas, una: conservan a festa como un ritual comunitario que é (feito por eles e para eles) sin caer no erro de facer a festa para os visitantes. E dúas:  facendo que o patrimonio cultural non sexa unha competición , perservando a autenticidade.

O feito de que teñen ou sexan festas de interese turístico nacional ten as súas razóns..

¡¡¡Noraboa por seguir a tradición de toda a vida!!!

-------------------------------------------------------------------------------

Web escrita por Secundino Lorenzo

Volver